GESCHIEDENIS VAN ONZE SCHOOL

(uit 'De Nieuwstad 1921-1996 - een verhaal van stenen en mensen' door Franky Leune)

De Vrije school sinds 1928.

Daar in de nieuwe tuinwijk heel wat jonge gezinnen kwamen wonen met nog kleine kinderen vonden de zusters Annuntiaten het gewenst om in 1928 ook een afdeling van hun onderwijs op te richten op de Nieuwstad.

Het eerste probleem was echter de huisvesting.  In allerijl werd op een stukje weide langs de Brugse Steenweg een gebouw opgetrokken dat bestond uit twee lokalen, een eetzaal en een ruimte voor een kleuterklas.

In afwachting van het voltooien van het nieuwe schooltje gaven zuster Pacific en zuster Elisabeth dan maar les in het rijhuis Brugse Steenweg 102.

Toen de nieuwe klassen op de Brugse Steenweg 77 klaar waren kon het onderwijs van de Vrije Kleuterschool starten.

Gaandeweg ontdekte deken Desaegher echter dat beide zusters in feite niet werden opgeleid om als kleuterleidsters te fungeren: zij hadden geen diploma.

In april 1936 namen de Zusters van de H. Gehoorzaamheid, beter gekend als de Blauwe Zusters, het onderwijs op de Nieuwstad over.  Het was na de Paasvakantie van 1936 dat zuster Maria-Martha en zuster Bernadette voor de kleuters van de Nieuwstad gingen zorgen.  "We wisten niet eens waar de Nieuwstad was, laat staan dat we de kinderen zouden kennen", vertelt zuster Bernadette.  "Toen we daar de tweede dag les stonden te geven kwam inspecteur Nollet op bezoek.  Hij moest zelf naar de naam van de kindjes vragen want wij kenden ze niet genoeg".  Zuster Bernadette leidde de eerste en tweede kleuterklas en had op een bepaald moment 60 kinderen in haar lokaal.  Zuster Maria-Martha hade de derde kleuterklas met een 30-tal kinderen.

In 1938 werd het kleine gebouwtje uitgebreid.  Achter de twee bestaande lokalen werd nog aangebouwd.  Er kwam één klasruimte bij, die tevens als kapel werd ingericht.  In de opgetrokken bovenverdieping werd een eerste leerjaar geïnstalleerd.

Tijdens de bouwwerken werd het volledige oude dak helemaal in één keer verwijderd om te kunnen bovenop bouwen.  Ongelukkig genoeg begon het hevig te regenen en stonden de oude klassen vaak onder water.

In 1938 startte mevrouw Georgette Morlion - Butseraen het eerste leerjaar op.  Pas veel later werd ook een tweede klas ingericht.  Maar ondertussen werd het oorlog...

Oorlogsherinneringen in de graanschuur en het hennekot.

Op 10 mei 1940 brak voor de kinderen en de leerkrachten van de school een benauwde periode aan.  Na de hevige bombardementen op de eerste echte oorlogsdag was er drie weken geen schot te horen : een gedwongen vakantie en een periode van onrust, want hoe zouden ze hun schooltje terugvinden ?  Zouden alle kinderen nog levend terugkeren ?

Foto : De oorlogsklas van Zuster Bernadette in de schuur van P. De Brabandere.

Het oorlogsgeweld had inderdaad zijn tol geëist.  De schoolgebouwen werden ingenomen door vluchtelingen en die hadden veel schade toegebracht aan het interieur.  "De tafeltjes vonden we terug in de Burgweg (Zannekinlaan) en alles was stuk, de gordijnen gescheurd en veel materiaal uit onze kasten was verdwenen."  Het ergste vonden de zusters echter dat één van de kinderen, terwijl het zat te spelen voor de deur van zijn huis langs de Nieuwpoortkeiweg, door een bomstuk getroffen en gedood was.  "Godfriedje Deweird was 5 jaar oud en hij sneuvelde bij een eerste bomaanval langs het kanaal."

Op het einde van 1941, tijdens de bezetting werden de schoolgebouwen plots opgeëist door de Duitsers.  De leerkrachten en de kinderen kregen van een bazige officier twee uren tijd om hun klassen te verlaten.  Gelukkig waren de zusters op dergelijke feiten voorbereid en waren de families De Brabandere gastvrij.

De schoolkinderen mochten de graanschuur gebruiken om er les te volgen.  Het eerste leerjaar van juf. Morlion-Butseraen kreeg ee plaatsje in de kipperen of het 'hennekot'.

Foto : 1942 - De schoolkinderen even op uitstap.  Op de achtergrond het huis De Brabandere.

Mevrouw De Brabandere was blij de kinderen van de wijk te kunnen helpen.  Elke wintermorgen bijvoorbeeld zorgde ze ervoor dat de kolenkachel goed brandde en dat de voorraad kolen beschikbaar was.  De kinderen hadden een ruime speelplaats op het domein, konden de herten observeren en kregen regelmatig een takje druiven uit de wijngaard.  Ruim twee jaar gingen de kinderen naar school bij de familie De Brabandere.  Daarna mochten ze terugkeren naar hun vertrouwde gebouwen langs de Brugse Steenweg.

In 1953 kwam ook zuster Tarsitia het korps vervoegen.  Op de bovenverdieping werd toen een klas gemaakt voor het eerste en tweede jongens en daarnaast voor de meisjes.

Voor het eerst kwamen ook meesters op school.  In 1962 bijvoorbeeld stond meester Frans Crevits voor de klas.  In 1963 kwam meester Samyn, een exentrieke doch bekwame schoolmeester.  Jarenlang had hij privé-lessen gegeven en stapte toen over naa rhet Vrij Onderwijs.

Op de speelplaats van de school stonden een zevental notebomen.  En telkens bij de oogstperiode mochten alle kinderen helpen noten rapen, een waar festijn natuurlijk.

Er waren nog andere hoogtepunten in de school.  Denken we maar aan de traditionele rondgang op de zaterdag voor Sinksen (Pinksteren).  Op die dag kwamen de kinderen vroeger dan gewoonlijk naar school en ze droegen een kroontje op het hoofd, gemaakt van veld- en boterbloemen.  De sinksenbruidjes dansten blij in een grote kring al zingend van : "Sinksenbruid de leegaard uit, waart gij vroeger opgestaan, dan had ge nu niet in de ronde moeten staan.  Ge hebt de krone gestolen, te Veurne in de schole ...".  De laatst toegekomen kleuter moest in de ronde gaan staan : hij of zij was de Sinksenbruid, de luiaard die te laat was opgestaan.

Na deze blije rondedans gingen de kinderen wandelen door de wijk.  Telkens werden bereidwillige mensen gevonden die aan de kinderen snoep of koekjes uitdeelden.  Bij de familie De Brabandere waren ze nog steeds welkom en ook bij Esso-verdeler Hermans kregen ze snoep.  "Wij deden een veel grotere toer dan de kindjes in het stad, zegt zuster Bernadette trots, en we waren overal welgekomen."  Vooraan in de stoet liepen altijd een paar trommels mee.  "Ook Arthur Blanckaert (Will Tura) stapte ooit mee op, met zijn accordeon dan nog."

Op de feesten van het H. Hart in juni trokken de zusters Bernadette en Tarsitia dan met de ganse school naar het moederklooster in de Pannestraat.  De kinderen moesten mooi uitgedost zijn en ze hadden allen een ruiker bloemen bij om bij het H. Hartbeeld te leggen.  In de tuin van het grote klooster werd een heuse processie gehouden ter ere van het Heilig Hart.

Er was ook wel eens schoolfeest.  Dit gebeurde samen met de kleuters uit de Pannestraat.  In de Sint-Jozefzaal moesten alle kinderen hun dansjes opvoeren.  "Wij waren maar van de Nieuwstad en wij moesten altijd wachten tot de laatsten om op te treden, vertelt zuster Bernadette, maar als we met heel onze bende op het podium kwamen hadden we altijd veel succes.  Ik herinner me het liedje over het melkmeisje waarin we een echte koeiestaart lieten rondzwaaien.  Ook onze klompjesdans had veel bijval."

Zuster Tarsitia bleef in de school actief tot 1972, zij had 22 jaar dienst.  Zuster Bernadette echter stopte haar loopbaan in 1974.  Ze had in die tijd in haar klas nog 44 kinderen en ze sprak haar opvolgster, mevrouw Maria Vandenberghe, veel moed in, want ze vertrok enigszins met spijt in het hart, wat wil je na zoveel jaren inzet voor het onderwijs op de Nieuwstad.

In 1972 werd de school ingeschakeld binnen het O.L.V.-college met directeur Gerard Claeys.  In 1974 werd het derde en vierde leerjaar opgestart, meester Roland Deburchgraeve stond voor deze graadsklas.  Ondertussen was het eerste leerjaar onder toezicht gekomen van mevrouw Vanderhaeghe-Cornelis en gaf meester Guido Verhaeghe de tweede klas.  De drie leerjaren waren toen gemengd wat in de regio niet zo vanzelfsprekend bleek.

In 1977 kwam er een vijfde leerjaar bij en samen met de perikelen rond het gemengd onderwijs van het middelbaar onderwijs werd pas in 1978 gestart met een zesde leerjaar.  Jef Goens, de toekomstige directeur nam toen het derde en vierde leerjaar over van meester Roland die naar het zesde leerjaar verhuisde.  Chantal Decrop stond voor de vijfde klas.  Op 1 september 1986 kwamen in de lagere afdeling zes afzonderlijke leerjaren.

De Vrije Basisschool breidde zienderogen uit.  Om plaatsgebrek op te vangen werd ook het gebouw aan de overkant van de straat, de vroegere fabriek l'Etoile, aangekocht waarin een turnzaal, twee leslokalen en in 1988 een vernieuwde eet- en feestzaal werden ondergebracht.

Op 1 september 1984 werd binnen de Katholieke Scholen van de Westkust een interne reorganisatie doorgevoerd.  Dit hield in dat de wijkschool op de Nieuwstad om organisatorische reden gefusioneerd werd met de autonome kleuterschool van Bulskamp.  De leerkracht uit het vierde leerjaar, Jef Goens, werd directeur.  In 1984 telde de school ongeveer 150 leerlingen, in 1988 reeds 200 en door de uitbreiding van de wijk zou het leerlingenaantal elk jaar stijgen.

Zo werd ook de weide tussen de school en de gisthandel Godderis ingepalmd en in 1992 verrees daarop een schoolgebouw voor 4 kleuterklassen op de gelijkvloerse verdieping en 4 klassen op de eerste verdieping.

De Vrije Basisschool telt elk jaar meer kinderen en breidt steeds verder uit.

In 1996 zijn er 5 kleuterklassen en 7 klassen basisonderwijs voor in totaal 261 kinderen.


Onze school
Activiteiten
Leerlingen
Wie is online?
We hebben 7 gasten online
Zoeken